Terug in de taal

hevemoeder

Door Dirk Geirnaert

Afgelopen 5 mei was het niet alleen Bevrijdingsdag, maar ook nog eens Verlossingsdag. 5 mei is namelijk ook de jaarlijkse Internationale Dag van de Vroedvrouw, de dag waarop er extra aandacht gevraagd wordt voor het mooie werk van verloskundigen. 'Leve de hevemoeder!' had een middeleeuwer dan geroepen, mocht de Dag van de Vroedvrouw toen al bestaan hebben.

hevemoeder

Duitse postzegel (1956), via Wikimedia Commons

Hevemoeder is een nu verdwenen woord voor vroedvrouw. Het eerste deel, heve-, komt van heffen, "(de baby) optillen, omhooghouden", wat nog te herkennen is in Hebamme, het gewone Duitse woord voor 'vroedvrouw'.

Voor de vroedvrouw (letterlijk: vroede oftewel 'wijze' vrouw) bestonden nog andere sprekende benamingen, zoals goevrouw, vroedemoeder en wijsvrouw. Daarnaast gebruikte men later ook wel het neutrale juffrouw of grappig bedoelde aanduidingen als kapitein en schout(in)-bij-nacht, ongetwijfeld verwijzend naar besluitvaardigheid en daadkracht, twee noodzakelijke kenmerken van een goede verloskundige.